کنترل حرفه‌ای مورچه‌ها که کل کلونی را هدف قرار می‌دهد

یک کلونی، چندین حیاط: چرا مورچهٔ آرژانتینی بر لس‌آنجلس مسلط است

برنامهٔ مدیریت تلفیقی آفات دانشگاه کالیفرنیا مورچهٔ آرژانتینی را رایج‌ترین مورچهٔ داخل و اطراف خانه‌ها و باغچه‌های کالیفرنیا می‌داند. آنچه آن را این‌قدر سمج می‌کند، شیوهٔ سازمان‌دهی کلونی است. به جای یک ملکه در یک لانه، مورچه‌های آرژانتینی ملکه‌های فراوانی در زیرکلونی‌های به‌هم‌پیوسته‌ای دارند که با هم نمی‌جنگند و لانه‌هایشان به چیزی تبدیل می‌شود که پژوهشگران «ابرکلونی» می‌نامند. یک کلونی می‌تواند میلیون‌ها کارگر داشته باشد. کلونی‌های تازه وقتی شکل می‌گیرند که ملکه‌ها همراه گروهی از کارگران پیاده راه می‌افتند، نه این‌که تنها پرواز کنند؛ پس جمعیت به‌سادگی به باغچهٔ بعدی، کف بتنی همسایه یا زیر سنگفرش پاسیوی شما گسترش پیدا می‌کند.

همین ساختار آشناترین شکایت دربارهٔ مورچه را توضیح می‌دهد: «همهٔ مورچه‌های روی کابینت را کشتم و صبح فردا دوباره برگشتند.» مورچه‌های روی کابینت کارگران جست‌وجوگرند و سهم کوچکی از کلونی‌اند. ملکه‌ها در لانه‌های کم‌عمق بیرون، اغلب درست زیر سطح خاک، زیر بتن، در مالچ یا داخل حفرهٔ درخت، می‌مانند و پیوسته کارگر تازه تولید می‌کنند. چون حیاط‌های همسایه عملاً بخشی از همان کلونی‌اند، فشار در امتداد یک نرده یا دیوار مشترک یک خانهٔ دوواحدی هیچ‌وقت کاملاً به صفر نمی‌رسد.

زمان‌بندی در جنوب کالیفرنیا تابع آب‌وهواست. به گفتهٔ دانشگاه کالیفرنیا، مورچه‌ها برای غذا، آب و سرپناه و برای فرار از گرما و خشکی یا آب‌گرفتگی به داخل می‌آیند. وقتی خاک خشک می‌شود لانه‌ها عمیق‌تر می‌روند و وقتی موج گرما یا طوفان شدیدی می‌رسد، کل مسیرها ظرف چند ساعت به آشپزخانه و حمام تغییر جهت می‌دهند. پژوهشگران دانشگاه می‌گویند جمعیت مورچهٔ آرژانتینی در اواسط تابستان و اوایل پاییز به اوج می‌رسد و پس از باران‌های زمستانی، در بهار دوباره فعال می‌شود. یادداشت‌های منطقه‌ای ما برای درهٔ سن‌گابریل و اینلند امپایر هر دو تابستان‌های گرم را محرک اصلی فعالیت مورچه‌ها می‌دانند.

مورچهٔ آتشین و مورچهٔ نجار: یکی نیش می‌زند، دیگری چوب را می‌تراشد

بیشتر مورچه‌های لس‌آنجلس مزاحم‌اند، نه خطرناک. مورچهٔ آتشین استثناست. مورچهٔ آتشین قرمز وارداتی در سال ۱۹۹۸ به کالیفرنیا رسید و راهنمای دانشگاه کالیفرنیا (به‌روزشده در ۲۰۱۳) آن را در شهرستان‌های اورنج، لس‌آنجلس، ریورساید و سن‌برناردینو مستقر می‌داند. مرکز گونه‌های مهاجم دانشگاه کالیفرنیا در ریورساید از گسترش آن از شهرستان لس‌آنجلس به چینو هیلز و انتاریو در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ خبر می‌دهد و می‌گوید کمیسر کشاورزی شهرستان لس‌آنجلس درمان‌های موضعی انجام می‌دهد. نیش مورچهٔ آتشین می‌سوزد و می‌خارد و بعد جوش چرکی سفیدی به جا می‌گذارد که ممکن است هفته‌ها بماند و در صورت عفونت جای زخم بگذارد. هر کس پس از نیش دچار درد قفسهٔ سینه، تهوع، سرگیجه یا نشانه‌های شوک شود باید فوراً به اورژانس برود.

کالیفرنیا یک مورچهٔ آتشین جنوبی بومی هم دارد که نیش می‌زند و ظاهرش شبیه است و تشخیص این دو به میکروسکوپ نیاز دارد؛ پس هر مورچهٔ نیش‌زنِ دوگرهی نزدیک محل بازی بچه‌ها را جدی می‌گیریم و پیشنهاد می‌کنیم لانهٔ مشکوک به مورچهٔ آتشین قرمز وارداتی را به کمیسر کشاورزی شهرستان گزارش دهید. نهادهای عمومی برای بیشتر مشکلات مسکونی مورچهٔ آتشین پاسخگو نیستند: ادارهٔ کنترل پشه و ناقلان درهٔ سن‌گابریل می‌گوید به مورچهٔ آتشین رسیدگی نمی‌کند و ساکنان را به شرکت‌های خصوصی کنترل آفات ارجاع می‌دهد. دانشگاه کالیفرنیا برای این مورچه استخدام متخصص دارای مجوز را توصیه می‌کند و هشدار می‌دهد که اسپری کردن لانه معمولاً کلونی را پراکنده می‌کند به جای این‌که آن را از بین ببرد.

مورچه‌های نجار آسیب دیگری می‌زنند. آن‌ها مثل موریانه چوب نمی‌خورند؛ چوب را برای ساختن دالان خالی می‌کنند، خاک‌ارهٔ رشته‌ای و فضولات بیرون می‌ریزند و یک کلونی بزرگ می‌تواند چوب سازه‌ای را ضعیف کند. لانه‌های فرعی آن‌ها چوبی را ترجیح می‌دهند که بر اثر نشتی نرم شده است؛ پس دیدن مورچهٔ نجار در داخل خانه اغلب به مشکل رطوبت در لوله‌کشی، بام یا پنجره اشاره دارد. PesPro می‌تواند خسارت مورچهٔ نجار را ارزیابی کند. اگر معلوم شود آن خرده‌ها ساچمه‌های ریز شش‌وجهی موریانهٔ چوب خشک‌اند، به شما می‌گوییم؛ PesPro موریانه را درمان نمی‌کند و شما را به متخصص موریانه معرفی می‌کند.

چرا اسپری و دستمال سرکه به مشکل مورچه پایان نمی‌دهد

اسپری‌های آئروسل فروشگاهی هر چه را لمس کنند می‌کشند و مشکل دقیقاً همین است. دانشگاه کالیفرنیا می‌گوید اسپری‌های داخلی فقط تسکین موقت می‌دهند و جلوی ورود مورچه‌های بیشتر را نمی‌گیرند؛ اسپری‌های پیرامونی کارگران جست‌وجوگر را می‌کشند اما به ملکه‌ها نمی‌رسند، کلونی به‌سرعت خود را بازسازی می‌کند و اسپری حصاری حتی ممکن است مورچه‌ها را داخل خانه گیر بیندازد. اسپری کردن مسیر وقتی طعمه گذاشته شده، مورچه‌هایی را هم که قرار بود طعمه را به لانه ببرند از کار می‌اندازد. پاک کردن مسیر با آب و صابون یا سرکه نشانه‌های بویایی را برای مدتی پاک می‌کند که مفید است، اما لانهٔ بیرون همچنان دیدبان می‌فرستد تا مسیر تازه‌ای پیدا کنند.

طعمه‌ها به این دلیل جواب می‌دهند که مورچه‌های آرژانتینی غذا را با هم تقسیم می‌کنند. کارگر جست‌وجوگر طعمه را می‌نوشد، به لانه برمی‌گردد و آن را به کارگران دیگر و ملکه‌ها می‌دهد. برای این‌که این اتفاق بیفتد مادهٔ مؤثر باید کُند باشد؛ دانشگاه کالیفرنیا یادآوری می‌کند که ایستگاه‌های طعمهٔ خیلی سریع، کارگران را پیش از رسیدن به لانه می‌کشند. سلیقهٔ مورچه‌ها هم با فصل تغییر می‌کند: مورچهٔ آرژانتینی در تمام سال شیرینی می‌خواهد اما در بهار به پروتئین روی می‌آورد و مورچهٔ آتشین سراغ طعمه‌های روغنی می‌رود. یک ایستگاه آماده روی کابینت اغلب فقط به این دلیل شکست می‌خورد که غذای اشتباه، در جای اشتباه و در فصل اشتباه است.

بازدید مورچهٔ PesPro با شناسایی گونه شروع می‌شود، چون مورچه‌های تک‌گرهی آرژانتینی و بدبوی خانگی، مورچه‌های نجارِ ساکن چوب و مورچه‌های آتشینِ دوگرهی هرکدام طعمه و جانمایی متفاوتی می‌خواهند. مسیر را تا بیرون و تا نقطهٔ ورود به ساختمان دنبال می‌کنیم، طعمه‌های کُنداثر را در امتداد مسیرها و لبه‌های پی می‌گذاریم و در نقاط ورود از محصولات غیردافع استفاده می‌کنیم تا کارگران به جای دور زدن محل‌های درمان‌شده، همچنان از آن‌ها عبور کنند. دانشگاه کالیفرنیا روان‌آب پیرتروئیدها از راه ورودی ماشین و پی ساختمان را نگرانی کیفیت آب در کالیفرنیا می‌داند؛ این هم دلیل دیگری است که جانمایی هدفمند را به پاشش گسترده ترجیح می‌دهیم.

شته، عسلک و بزرگراه مورچه‌ها روی درخت مرکبات شما

بسیاری از هجوم‌های داخلی مورچه از حیاط شروع می‌شوند. مورچه‌های آرژانتینی عسلک، یعنی مایع شیرینی که شته‌ها، شپشک‌های نرم‌تن، شپشک‌های آردآلود، شپشک استرالیایی و سفیدبالک‌ها دفع می‌کنند، «پرورش» می‌دهند. در عوض، از این حشرات در برابر دشمنان طبیعی‌شان مثل کفشدوزک‌ها و زنبورهای پارازیتوئید که معمولاً آن‌ها را مهار می‌کنند محافظت می‌کنند. دانشگاه کالیفرنیا می‌گوید این محافظت اغلب به طغیان خود آفات شیره‌خوار منجر می‌شود؛ به همین دلیل درخت مرکبات، رز یا هیبیسکوسی که پر از مورچه است معمولاً عسلک چسبناک روی مبلمان پاسیو یا ماشینی که زیرش پارک شده می‌چکاند.

پژوهشگران دانشگاه می‌گویند هیچ دشمن طبیعی مؤثری برای مورچهٔ آرژانتینی شناخته نشده است، پس تا وقتی عسلک جاری است کلونی خودبه‌خود ضعیف نمی‌شود. کارگرانی که از جمع‌آوری عسلک برمی‌گردند شکم متورم و نیمه‌شفافی دارند؛ نشانه‌ای سریع که فلان درخت یا درختچه همان کلونی‌ای را تغذیه می‌کند که به آشپزخانهٔ شما هم حمله می‌کند. در یک پژوهش دانشگاه در باغ مرکبات، ایستگاه‌های طعمهٔ مایع بوراتی تعداد مورچه‌ها را پس از یک هفته تقریباً به نصف رساندند و پس از دو هفته حدود ۷۰٪ کاهش دادند.

در کار مسکونی، فضای سبز را بخشی از مشکل مورچه می‌دانیم. شاخه‌ها و درختچه‌هایی که به بام، لبهٔ بام یا دیوارها می‌رسند مثل پلی عمل می‌کنند که از روی هر درمان پی ساختمان عبور می‌کند، پس آن‌ها را برای هرس به شما نشان می‌دهیم. برای درختانی که مدام مسیر مورچه جذب می‌کنند، دانشگاه کالیفرنیا نوار چسبنده‌ای دور تنه، روی یک پوشش محافظ، را توصیه می‌کند که هر یکی دو هفته بررسی شود تا مورچه‌ها از عسلک جدا شوند. وقتی مورچه‌ها دور نگه داشته شوند، دشمنان طبیعی می‌توانند جمعیت شته‌ها و شپشک‌ها را دوباره پایین بیاورند.

آشپزخانه، ظرف غذای حیوانات و پیشگیری از موج بعدی

مورچه‌ها درست جایی پیدا می‌شوند که خانواده‌ها کمترین تمایل را به استفاده از آفت‌کش دارند: روی کابینت آشپزخانه، در انباری، دور ظرف غذای سگ و در کشوی خوراکی بچه‌ها. دانشگاه کالیفرنیا توصیه می‌کند طعمهٔ داخلی فقط برای آلودگی‌های جدی که نقطهٔ ورودشان پیدا نمی‌شود استفاده شود، دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی باشد و طعمه‌گذاری بیرونی نزدیک لانه‌ها و مسیرها ابزار اصلی باشد. کار ما در آشپزخانه هم همین ترتیب را دارد: پیدا کردن محل ورود مسیر، درمان همان درز یا شکاف و دور نگه داشتن محصولات از سطوح آماده‌سازی غذا. PesPro از فرمولاسیون‌های مناسب برای حیوانات خانگی و کودکان مطابق رهنمودهای ادارهٔ تنظیم مقررات آفت‌کش‌های کالیفرنیا استفاده می‌کند.

فشار مورچه در جنوب کالیفرنیا هیچ‌وقت واقعاً از بین نمی‌رود، پس هدف خانه‌ای است که مسیرها به‌سادگی واردش نشوند. دانشگاه کالیفرنیا توصیه می‌کند پیش از رسیدن جمعیت به اوج، برای هجوم سالانه آماده شوید، به‌ویژه با بتونه‌کاری و طعمه‌گذاری زودهنگام. این کارها در خانه بیشترین اثر را دارند:

• شکر، شربت، عسل و غذای حیوانات را در ظرف‌های دربسته و شسته‌شده نگه دارید؛ درِ چسبناک یک شیشه هم منبع غذاست.
• قوطی نوشابه را پیش از انداختن در سطل بازیافت آب بکشید و ظرف غذای حیوانات را پس از هر وعده جمع کنید.
• مسیرهای فعال را به جای اسپری، با آب و صابون پاک کنید تا ردّ بو از بین برود و کارگران برای بردن طعمه در دسترس بمانند.
• محل عبور لوله‌ها و سیم‌ها از دیوار، شکاف‌های اطراف قاب پنجره و آستانهٔ در و ترک‌های کف بتنی یا گچ‌کاری پایین دیوار را بتونه‌کاری کنید.
• شیرهای چکه‌کن، شیر شلنگ و سر آب‌پاش‌های شکسته را تعمیر کنید و دست‌کم یک فوت فاصله میان گیاهان، چمن و مالچ با پی ساختمان نگه دارید.
• برای مورچهٔ نجار، مالچ کنار خانه را حداکثر دو تا سه اینچ ضخیم نگه دارید، هیزم را بالاتر از زمین و دور از ساختمان بچینید و نشتی‌ها و چوب پوسیده را تعمیر کنید.