Vì sao rệp giường lây lan dễ dàng trong nhà ở Los Angeles
Quận Los Angeles là nơi phần lớn cư dân thuê nhà và sống chung tường với hàng xóm. Theo số liệu ước tính của Cục Thống kê Dân số năm 2024, quận có khoảng 3,7 triệu đơn vị nhà ở, trong đó khoảng 36%, tức hơn 1,3 triệu căn, nằm trong các tòa nhà từ năm căn hộ trở lên. Gần 12% thuộc các khu chung cư từ 50 căn trở lên, và khoảng 54% số nhà đang có người ở là nhà thuê. Mỗi căn hộ như vậy đều chung hốc tường, đường ống nước và hành lang với hàng xóm, và việc người dọn đến, dọn đi mang theo đồ nội thất, thùng đồ và hành lý diễn ra quanh năm.
Bản tin về rệp giường của Sở Y tế Công cộng Quận Los Angeles mô tả chính xác cách bố trí này gây bất lợi cho người thuê nhà: trong các tòa nhà nhiều hộ, rệp giường có thể di chuyển từ căn này sang căn khác qua hốc tường, men theo đường ống nước và dây điện. Bản tin cũng ghi nhận số cuộc gọi khiếu nại từ khách sạn và nhà nghỉ phục vụ du khách ở Nam California ngày càng tăng, với nghi vấn khách mang rệp trong hành lý từ những nơi lưu trú trước hoặc từ nhà bị nhiễm. Bộ Y tế Công cộng California (CDPH) liệt kê những nơi từng phát hiện rệp trong tiểu bang, gồm khu chung cư, nhà ở công cộng, nơi tạm trú, viện dưỡng lão, ký túc xá, xe tải chuyển nhà và cửa hàng cho thuê đồ nội thất.
Với một gia đình ở El Monte, Pasadena hay Ontario, điều cần rút ra là vấn đề rệp giường thường không chỉ là chuyện của một phòng ngủ. Nếu hàng xóm bên kia hành lang từng bị cắn, hoặc một căn hộ gần đó vừa được xử lý, việc kiểm tra nên bao gồm nhiều hơn một căn. Đó là lý do những câu hỏi đầu tiên của chúng tôi là về tòa nhà, hàng xóm và bất kỳ lần chuyển nhà, chuyến đi hay chiếc ghế sofa cũ nào gần đây, chứ không chỉ về vết cắn.
Vết cắn, mất ngủ và căng thẳng: rệp giường ảnh hưởng đến sức khỏe thế nào
Rệp giường không được biết là truyền bệnh cho người. CDC, Bộ Y tế Công cộng California và Sở Y tế Công cộng Quận Los Angeles đều khẳng định điều này, và bản tin của quận bổ sung rằng tuy rệp có thể mang mầm bệnh, việc lây truyền khi chúng hút máu chưa bao giờ được ghi nhận. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng vô hại. Vết cắn có thể gây những nốt đỏ, sưng và ngứa, có khi đến 14 ngày sau mới xuất hiện; một số người bị sưng to hơn, và hiếm khi có phản ứng dị ứng nặng. Gãi nhiều có thể làm trầy da và dẫn đến nhiễm trùng thứ phát.
Tổn thất nặng nề hơn thường nằm ở giấc ngủ và tinh thần. CDPH ghi nhận một số người bị căng thẳng tâm lý đáng kể, bồn chồn, bứt rứt và mất ngủ trong thời gian nhà bị rệp, và sự lo lắng có thể khiến người ta vứt bỏ đồ đạc hoặc xịt thuốc lên nệm trước khi xác định được mình đang đối phó với loài gì. Một số người còn hoàn toàn không có phản ứng thấy được, nên trong cùng một nhà, một người có thể nổi đầy vết cắn trong khi người nằm cùng giường lại không có vết nào.
Chính vì phản ứng khác nhau như vậy, chỉ dựa vào vết cắn thì chưa đủ để kết luận. UC IPM cho biết chỉ có thể xác nhận nhà bị rệp khi tìm thấy rệp hoặc dấu vết của chúng, và Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) cảnh báo bọ thảm rất dễ bị nhầm với rệp giường. Vết bọ chét cắn trông cũng tương tự, và bọ chét hầu như luôn đi kèm với thú cưng. Buổi kiểm tra của chúng tôi được thiết kế để trả lời câu hỏi này bằng bằng chứng thực tế trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào, để quý khách không phải xử lý phòng ngủ cho nhầm loài côn trùng.
Vì sao một lần xử lý hiếm khi giải quyết dứt điểm rệp giường
Vòng đời của rệp giường giải thích hầu hết các trường hợp phải quay lại. Một con rệp cái đẻ từ hai đến năm trứng mỗi ngày và từ 200 đến 500 trứng trong suốt đời, dán chúng vào gỗ hoặc giấy gần nơi người ngủ. Trứng nở sau khoảng 10 đến 15 ngày ở nhiệt độ phòng. Mỗi giai đoạn trong năm giai đoạn rệp non đều cần hút máu một lần mới lột xác được, và quá trình từ trứng đến trưởng thành kéo dài khoảng năm tuần đến bốn tháng, nhanh nhất ở nhiệt độ từ 70 đến 82 độ F. Rệp trưởng thành có thể sống một năm hoặc lâu hơn và, tùy nhiệt độ, sống sót từ 20 đến 400 ngày mà không cần ăn.
Trên thực tế, vòng đời này có nghĩa là trứng đã nằm sẵn trong khe nứt vào ngày xử lý vẫn có thể nở sau đó, và chỉ vài con trưởng thành nấp trong ghế tựa hay hốc tường cũng đủ làm ổ rệp bùng lại. UC IPM còn cho biết tình trạng kháng pyrethroid, nhóm thuốc diệt rệp quen thuộc nhất, ngày càng phổ biến, nên một sản phẩm từng có hiệu quả nay có thể để sót lại những con sống sót.
Trứng tiếp tục nở và những con rệp kháng thuốc là lý do PesPro kết hợp nhiều phương pháp: xử lý hóa chất vào khe nứt, kẽ hở và đường may cho mọi giai đoạn phát triển, cùng với xử lý bằng nấm ở những khu vực mục tiêu. Nghiên cứu của Đại học Penn State và Đại học North Carolina State về một lớp nấm Beauveria bassiana cho thấy rệp bò qua bề mặt được xử lý mang bào tử về chỗ ẩn nấp, và cả những dòng rệp kháng pyrethroid vẫn bị nhiễm nấm.
Các lần tái kiểm tra có tính phí giúp kỹ thuật viên kiểm tra lại khi trứng đẻ trước lần xử lý đầu tiên đã có thời gian nở, xử lý lại nơi còn rệp sống và xác nhận ổ rệp đã hết thay vì phỏng đoán. Số lần tái kiểm tra hợp lý tùy thuộc vào kết quả của buổi kiểm tra đầu tiên.
Bình phun sương, cồn và máy sưởi: vì sao tự diệt rệp thường phản tác dụng
Rệp giường đánh bại hầu hết các cách xử lý mua ở cửa hàng vì nơi chúng sinh sống. UC IPM dẫn nghiên cứu cho thấy khoảng 85% rệp được tìm thấy trên hoặc gần giường, nhưng số còn lại nấp trong đồ nội thất bọc nệm, tủ, chân tường, dưới giấy dán tường bong tróc và mép thảm, và chúng có thể chui vào một khe hở mỏng như tấm thẻ tín dụng. Một bình xịt trúng nệm nhưng bỏ sót các mối nối của tủ đầu giường, ổ cắm điện và ghế sofa sẽ để lại những con rệp làm ổ rệp bùng phát lại. Bản tin của Quận Los Angeles còn cho biết thuốc trừ sâu dạng lỏng dùng trong gia đình chỉ diệt khi tiếp xúc trực tiếp, hiệu quả kéo dài rất ít, và không nên dùng sản phẩm dạng lỏng lên nệm.
Một số cách tự làm còn tệ hơn là vô ích. UC IPM cho rằng bình phun sương tự xả (bug bomb) không có hiệu quả với rệp giường và có thể gây hại cho người trong nhà. EPA cảnh báo cồn, dầu hỏa và xăng có thể gây thương tích và bắt lửa; đất tảo cát loại dùng cho hồ bơi hoặc loại thực phẩm có thể hại phổi; và cố “nướng” căn phòng bằng máy điều nhiệt, máy sưởi gas propane hay lò sưởi vừa không hiệu quả vừa nguy hiểm. Làm đông lạnh chỉ có tác dụng nếu đồ vật được giữ kín ở 0 độ F trong ba ngày, mà nhiều tủ đông gia đình không bao giờ lạnh đến mức đó.
Điều gia đình có thể làm tốt là những việc hỗ trợ: giặt và sấy chăn ga ở nhiệt độ cao, hút bụi các đường may rồi buộc kín túi máy hút bụi đem bỏ, giảm bớt đồ đạc bừa bộn và kiểm tra cốc chặn rệp. Những bước này giúp việc xử lý chuyên nghiệp hiệu quả hơn. Nhưng chúng không thể đến được hốc tường, mối nối khung giường và bên trong đồ nội thất, nơi cần đặt thuốc có tác dụng tồn lưu và lớp xử lý bằng nấm, cũng không thể cho quý khách biết chắc rằng những quả trứng cuối cùng đã nở và chết.
Rệp giường trong chung cư: thông báo, hàng xóm và hồ sơ
Ở chung cư, hồ sơ giấy tờ quan trọng hơn bao giờ hết. Bộ Y tế Công cộng California tóm tắt quy định của tiểu bang về rệp giường trong nhà ở nhiều căn, tức các điều 1954.600 đến 1954.605 của Bộ luật Dân sự California: từ ngày 1 tháng 7 năm 2017, người thuê mới phải nhận được thông báo bằng văn bản về rệp giường, gồm cách nhận biết, cách phòng ngừa và cách báo cáo khi nghi ngờ bị nhiễm; người thuê cũng phải được thông báo bằng văn bản kết quả kiểm tra của đơn vị diệt côn trùng trong vòng hai ngày làm việc kể từ khi chủ nhà nhận được kết quả.
Nếu phát hiện rệp ở khu vực sinh hoạt chung, toàn bộ người thuê phải được thông báo. Chủ nhà cũng không được cho xem, cho thuê hay ký hợp đồng thuê một căn hộ trống mà mình biết đang bị nhiễm rệp, và không được trả đũa người thuê đã báo cáo rệp giường. Đây là phần tóm tắt hướng dẫn của tiểu bang, không phải tư vấn pháp lý.
Hướng dẫn này cũng khuyến nghị chủ nhà thông báo cho các căn hộ sát vách, đối diện hành lang, phía trên và phía dưới căn bị nhiễm, và yêu cầu đơn vị diệt côn trùng kiểm tra tất cả các căn đó, kể cả căn mà người thuê được tạm chuyển sang. Người thuê cần báo ngay khi thấy rệp, chuẩn bị căn hộ và để đồ đạc lại trong phòng cho đến khi phòng được xử lý, vì khiêng một chiếc nệm bọc ni lông qua hành lang có thể gieo rệp sang căn hộ kế tiếp.
Công việc với các tòa nhà nhiều căn của PesPro đi theo đúng mô hình đó. Chúng tôi xử lý rệp giường theo từng căn, có hồ sơ phù hợp cho việc giải quyết tranh chấp với người thuê và lưu trữ của ban quản lý, đồng thời phối hợp với người quản lý theo các quy định về điều kiện ở được của California, bao gồm điều 1941.1 Bộ luật Dân sự, nền tảng của chương trình dành cho người quản lý bất động sản của chúng tôi. Với hơn 500 bất động sản nhiều căn đang được quản lý, từ những tòa nhà 10 căn đến các khu phức hợp từ 200 căn trở lên, giấy tờ đối với chúng tôi cũng quen thuộc như chính việc xử lý.
Câu hỏi thường gặp
Xử lý rệp giường cần bao nhiêu lần?
Thường là hơn một lần. Trứng rệp nở khoảng 10 đến 15 ngày sau khi được đẻ, và trứng đã nằm trong khe nứt vào ngày xử lý vẫn có thể nở sau đó. Lần đầu tiên, PesPro xử lý mọi giai đoạn phát triển bằng hóa chất và nấm; sau đó các lần tái kiểm tra có tính phí sẽ tìm rệp mới nở, xử lý lại khi cần và xác nhận ổ rệp đã hết. Số lần tái kiểm tra tùy thuộc vào mức độ lan rộng của rệp ở buổi kiểm tra đầu tiên.
Tôi có phải vứt nệm đi không?
Thường là không. Nệm và lò xo nệm (box spring) có thể được xử lý, và sau đó một lớp bọc nệm chống rệp sẽ nhốt những con còn sót bên trong cho đến khi chúng chết đói, đồng thời giảm bớt đường may để rệp ẩn nấp. Nếu nệm bị rách hoặc hư hỏng đến mức không bọc được, chúng tôi sẽ cho quý khách biết. Bất cứ món đồ nào quý khách bỏ đi đều nên được xử lý, bọc ni lông và dán nhãn bị nhiễm rệp để nó không lọt vào căn hộ của người khác.
Vì sao tôi vẫn thấy rệp sau khi xử lý?
Thấy vài con rệp trong những tuần đầu là chuyện thường gặp và không có nghĩa là việc xử lý thất bại. Trứng đẻ trước lần xử lý tiếp tục nở trong khoảng hai tuần, và lớp nấm phát huy tác dụng trong vài ngày khi rệp bò qua bề mặt đã xử lý. Hãy giữ nguyên các bước chuẩn bị, tránh chuyển đồ đạc giữa các phòng và đừng xịt sản phẩm mua ở cửa hàng. Nếu vẫn liên tục thấy rệp sống, một buổi tái kiểm tra sẽ cho biết chúng đến từ đâu.
Làm sao biết đó là rệp giường chứ không phải bọ chét hay bọ thảm?
Hãy tìm bằng chứng thực tế thay vì dựa vào vết cắn. Rệp giường để lại những chấm đen như mực, xác lột màu nhạt và trứng trắng li ti ở đường may nệm và mối nối khung giường. Bọ chét có thân dẹt hai bên, biết nhảy và hầu như luôn đi kèm chó hoặc mèo. Bọ thảm có hình tròn, thường có đốm, và ấu trùng nhiều lông của chúng ăn len và lông thú chứ không hút máu. Buổi kiểm tra của PesPro xác định đúng loài côn trùng trước khi xử lý bất cứ thứ gì.
Làm sao tránh mang rệp giường về nhà sau chuyến đi?
Rệp giường thường đến nhà như những vị khách đi nhờ. CDC cho biết chúng di chuyển trong hành lý, túi xách, quần áo gấp, chăn ga và đồ nội thất, và có mặt ngay cả ở khách sạn cao cấp, nên nhà sạch sẽ không phải là sự bảo vệ. Khi đi du lịch, hãy dùng đèn pin kiểm tra đầu giường, ga trải giường và đường may nệm trước khi mở hành lý, xin đổi phòng nếu thấy vết đốm hoặc rệp, và kiểm tra vali trước khi mang vào phòng ngủ. Về đến nhà, cho quần áo đi đường vào máy sấy ở mức nóng nhất mà vải chịu được; UC IPM khuyên sấy ít nhất 10 đến 15 phút, còn CDPH khuyên sấy 30 phút với đồ có thể có trứng.
Mua đồ nội thất cũ có rủi ro không, và tôi nên làm gì giữa các lần xử lý?
Đồ cũ là con đường phổ biến khác để rệp vào nhà, và UC IPM xếp nệm cùng đồ nội thất cũ vào nhóm nguồn có nguy cơ cao nhất. CDPH khuyên tránh mua nệm và đồ nội thất cũ khi có thể, và kiểm tra kỹ bất cứ món nào đã mua trước khi mang vào nhà: đường may, mối nối, mặt dưới đệm ngồi và bên trong ngăn kéo. Giữa các lần xử lý, hãy bọc nệm và lò xo nệm bằng bọc chống rệp, và đặt cốc chặn rệp dưới mỗi chân giường; theo một nghiên cứu được UC IPM dẫn lại, cốc chặn bắt được nhiều rệp gấp sáu lần so với tìm bằng mắt. EPA khuyên kiểm tra cốc chặn ít nhất mỗi tuần một lần và tiếp tục theo dõi trong một năm sau khi hết rệp.
Tôi cần chuẩn bị gì trước ngày xử lý rệp giường?
Đừng xịt sản phẩm mua ở cửa hàng hay dùng bình phun sương trước buổi hẹn. Tháo toàn bộ chăn ga và cho vào túi ni lông kín ngay trong phòng, cùng với quần áo ở các phòng bị ảnh hưởng, rồi mới mang đi giặt; giặt nước nóng và sấy ở mức nóng nhất vải chịu được ít nhất 30 phút, sau đó giữ đồ sạch trong túi mới buộc kín cho đến sau khi xử lý. Cho đồ bừa bộn vào túi kín và để lại trong phòng, dọn trống tủ đầu giường và ngăn kéo, kéo giường và đồ đạc ra cách tường vài inch. Hút bụi đường may nệm, đồ nội thất và chân tường, rồi buộc kín túi máy hút bụi và bỏ ngay vào thùng rác ngoài trời. Đừng vứt nệm hay ghế sofa trước buổi kiểm tra, và hãy báo cho chúng tôi về những căn hộ lân cận có thể cũng bị ảnh hưởng.
Chi phí xử lý rệp giường ở Los Angeles là bao nhiêu?
Giá xử lý rệp giường được báo sau khi kiểm tra, vì phạm vi công việc phụ thuộc vào số phòng, số món đồ nội thất liên quan và mức độ ổ rệp đã hình thành. Báo giá miễn phí. Các lần tái kiểm tra là những lần ghé thăm riêng có tính phí, và các tòa nhà nhiều căn áp dụng giá theo từng căn, giảm dần theo quy mô tòa nhà. Hãy gọi (323) 472-5329 để đặt lịch kiểm tra và nhận báo giá cho nhà hoặc tòa nhà của quý khách.